woensdag 25 januari 2017

Computer science unplugged : een verdiepings- en uitbreidingsprogramma voor het lager onderwijs

Tim Bell, Ian H. Witten,

[S.I.] : CS Unplugged, 2014-2016. - 2 dl.

Gratis lessen om unplugged te programmeren, programmeren zonder computer. Vragen als: hoe werken computers eigenlijk?, hoe denken ze? en hoe maken mensen ze iedere keer sneller en beter? komen aan bod. Geschikt voor leerlingen van 7 -14 jaar. De boeken die de basis vormen kunnen gedownload worden en vrij gebruikt worden voor educatieve doeleinden. Het boek bevat verschillende lessen met achtergrondinformatie. Antwoorden voor alle opdrachten zijn bijgevoegd en iedere opdracht eindigt met de vraag “waar gaat dit eigenlijk over?”, een beknopte uitleg over de relevantie van de opdrachten. Veel activiteiten behoren tot het rekendomein, bijvoorbeeld binaire getallen, kaarten en grafieken, patronen, sorteerproblemen en cryptografie (geheimschrift). De kinderen leren vaardigheden over communicatie, problemen oplossen, creativiteit en denkvaardigheden in een betekenisvolle context. In aanvulling op het boek, zijn gratis online bronnen, inclusief video’s, foto’s en extra materiaal op csunplugged.org of op de site van de lessen beschikbaar. Deze boeken zijn geschreven door drie informaticadocenten en twee leerkrachten en zijn gebaseerd op de ervaringen van de auteurs in het klaslokaal.
Open deel 1-3. - 2014. - 109 p.
Open deel 4-6. - 2016. - 106 p.

Leren in de 21e eeuw : over leren in de 21e eeuw en 21st century skills in het onderwijs

Henk Lamers, Frank van den Oetelaar
Groningen : BoekTweePuntNul, 2017
ISBN 9789082226942 Dit boek wil een inspiratieboek zijn voor onderwijsprofessionals in het basis- en voortgezet onderwijs. In en rond het onderwijs wordt veel en vaak gediscussieerd over toekomstbestendig onderwijs eruit ziet. Hoe kan een prikkelende en uitdagende leeromgeving ontwikkeld worden waarin leerlingen zichzelf kunnen ontwikkelen, waarin ruimte is voor betekenisvol leren, eigen talenten en het ontwikkelen van vaardigheden? In het boek wordt in een aantal hoofdstukken dieper ingegaan op vragen als: De kennissamenleving, waar hebben we het over?; Onderwijs en leren in de 21e eeuw, hoe ziet dat eruit?; Wat zijn 21st century skills?; De weg er naar toe, hoe kom je daar? Het boek bevat achtergrondinformatie, praktijkvoorbeelden en leerarrangementen waarmee leraren direct in de eigen praktijk aan de slag kunnen. Ook geven tien experts in interviews hun zienswijze op het onderwijs in de 21e eeuw.
Boek is in bestelling

dinsdag 24 januari 2017

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd? – deel 2

Afbeeldingsresultaat voor wij lerenEen veelgehoord argument bij het educatieve voordeel van de digitale leermiddelen is de directe feedback die de lerende krijgt op zijn leerproces. Het zou een positief effect hebben op de leerprestaties en motivatie van de lerende. In deel 1 van dit artikel zijn verschillende feedbackvormen en –niveaus in digitale leermiddelen besproken. Feedback in digitale leermiddelen valt onder het domein van de zogeheten learning analytics. Bij learning analytics (LA) staat het meten, analyseren en rapporteren van leerlinggegevens centraal met als doel het onderwijsleerproces beter aan te laten sluiten op de onderwijsbehoeften van de leerlingen. Binnen het domein van LA wordt onderscheid gemaakt tussen embedded analytics en extracted analytics. Open het artikel van Pepijn Dousi

Leerplan in Beeld: website geeft houvast bij gepersonaliseerd leren

Afbeeldingsresultaat voor wij lerenHoe maken we een leerplan dat recht doet aan individuele leerbehoeften én aan algemene randvoorwaarden? De SLO-website Leerplan in beeld helpt bij het houden van overzicht en het maken van keuzes. Open het artikel van René Leverink

maandag 23 januari 2017

De creatieve code

Eindhoven : MU Artspace, 2017
Leerlijn creatief programmeren voor de bovenbouw van het PO en voor het VO. De leerlijn heeft een basis van vier levels, elk met een eigen thema en een eigen kunstwerk als eindresultaat. Doel is leerlingen te laten ervaren dat programmeren een middel is om zelf iets te creëren. Bij de leerlijn is een tekenrobot beschikbaar, de GoTo. Elk level is opgebouwd uit 4 onderdelen, namelijk: een korte training voor de docent, drie unplugged lessen die de docent zelf kan geven, vijf zelfstandige leskaarten of online opdrachten voor leerlingen en een workshop programmeren met een codekunstenaar (1 dagdeel).

vrijdag 20 januari 2017

Inspirators voor de toekomst

Enschede : SLO, 2016. - 132 p.
Beschrijving van 30 inspirerende voorbeelden uit de onderwijspraktijk van alle onderwijssectoren. In het onderwijs ziet SLO veel inspirerende voorbeelden rondom curriculumvernieuwing. Hun samenwerking met scholen geeft hen een uniek inzicht in de diverse manieren waarop scholen werken aan toekomstgericht onderwijs.
Enkele voorbeelden:
  • Bewegen en leren op Stanislas College in Rijswijk
  • Effectief experimenteren met Wetenschap & Technologie op de 5e Montessorischool Watergraafsmeer in Amsterdam
  • ICT als middel en niet als doel op de Prinseschool in Enschede
  • Gepersonaliseerd leren op RSG Slingerbos Levant in Harderwijk
  • De leer-kracht van de leerling op Porta Mosana in Maastricht
  • Vliegende start met digitale geletterdheid op De Starter in Groningen

donderdag 12 januari 2017

Media:Tijd in kaart

Afbeeldingsresultaat voor sociaal en cultureel planbureauDeze digitale publicatie geeft een beeld van het mediagebruik van Nederlanders vanaf 13 jaar, onder meer uitgesplitst naar leeftijdsgroepen en opleidingsniveau. De publicatie is opgebouwd uit diverse op zichzelf staande pagina’s of ‘kaarten’. Iedere kaart gaat in op één aspect van het mediagebruik, gebaseerd op de gegevens uit het onderzoek Media:Tijd. Hoeveel tijd besteden Nederlanders dagelijks aan media? En hoe doen zij dat? De focus ligt op kijken, luisteren, lezen en communiceren. De kaarten geven een actueel beeld van snel veranderende media-activiteiten in een tijdperk van digitalisering van het medialandschap. Deze ‘card stack’ vormt een onderdeel van de publicatiereeks Het culturele draagvlak. Open het bestand 'Media: Tijd in kaart'

woensdag 11 januari 2017

SCP-rapport 'De toekomst tegemoet'

Eind 2016 publiceerde het Sociaal en Cultureel Planbureau een rapport waarin de auteurs vooruit kijken in de tijd, op basis van nu al waarneembare trends. In het rapport staat ook een hoofdstukje over onderwijs en leren. Citaat:
"Voor het domein 'leren' signaleert het SCP een trend naar meer flexibiliteit en maatwerk. Leerroutes in de toekomst kennen minder standaardisering en stratificatie dan nu. Doordat de samenleving en arbeidsmarkt steeds sneller veranderen, neemt de noodzaak van een leven lang leren toe. De scheiding tussen initieel en post-initieel onderwijs zal vervagen, als perioden van leren en werken elkaar vaker afwisselen. En ook al nemen de mogelijkheden om minder tijd- en plaatsgebonden te leren toe; toch blijft er een belangrijke rol voor het leren op school. Het onderwijs zal zich ook meer gaan richten op niet-cognitieve vaardigheden, zoals leren samenwerken en leren samenleven. Niet iedereen zal even gemakkelijk zijn of haar 'maatwerk-leerloopbaan' kunnen samenstellen en vormgeven. Alleen daarom al blijft de rol van de docent belangrijk, al verandert die steeds meer in die van coach en begeleider."
Het hele rapport met ook interessante inzichten over de veranderende wereld van werk en samenleving is online beschikbaar. Een goede bron voor wie bezig is met het thema 21e eeuwse vaardigheden.

Geef digitale geletterdheid een plek met een doorlopende leerlijn


Openbaar Onderwijs Groningen (O2G2) start op 8 scholen met lessen in digitale geletterdheid. Het toekomstbeeld: een leerlijn die start bij de kleuters en doorloopt tot aan de laatste klas van het vwo. Lees in het interview met bestuurder Theo Douma hoe O2G2 digitale geletterdheid zo een plek geeft in het onderwijs. Lees verder

Kaarten 'Weten wat werkt met ict in het onderwijs'

De 'Weten wat werkt-kaarten' voor scholen in het primair onderwijs helpen schoolteams (directie, ict-coördinatoren en leraren) de zin en onzin van ict in het onderwijs te duiden. Ze maken wegwijs in de belangrijkste wetenschappelijke inzichten, zodat je weet wat werkt met ict in het onderwijs. Gebruik de kaarten voor een gesprek en vergroot je inzicht in hoe je ict op school kunt inzetten. Feiten, doordenkvragen en tips op de kaarten helpen je hierbij.

maandag 9 januari 2017

Dragen e-portfolio's bij aan meer leerwinst, metacognitie en zelfsturing?

Den Haag : NRO, 2016
Onderzoek verricht naar aanleiding van een vraag die gesteld werd via de Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaaan Onderwijsonderzoek. Het gebruik van e-portfolio’s levert een bijdrage aan schrijfvaardigheden, aan zelfregulatie vaardigheden, feedbackvaardigheden en self-efficacy (vertrouwen in eigen kunnen) van leerlingen. Dat blijkt uit een beperkt aantal studies. Er zijn geen effecten op de leerprestaties gevonden. Lees meer 

Wat zijn de leeropbrengsten van tabletgebruik in de basisschool?

Den Haag : NRO, 2016

Onderzoek verricht naar aanleiding van een vraag die gesteld werd via de Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaaan Onderwijsonderzoek. Goed geïmplementeerde tabletprogramma’s kunnen bijdragen aan betere leerprestaties. Er zijn effecten maar die zijn vrij klein en heel uitlopend. En het is niet altijd duidelijk waar de effecten aan toegeschreven kunnen worden. Maar als een tabletprogramma uitgebreide feedback geeft, kan het onderwijsmateriaal aansluiten op de ontwikkeling van de leerling. Dat blijkt uit onderzoek naar het programma Snappet. Ook kunnen leerlingen beter zelfstandig werken aan opgaven op eigen niveau. Dit resulteert in betere leerprestaties op het gebied van rekenen en spelling, in diverse groepen van het basisonderwijs. Lees meer

Online workshops voor leerkrachten van Kennisnet

Remco Pijpers
Zoetermeer : Kennisnet, 2016

  • Mediawijsheid en beeldgeletterdheidOnline workshop voor leerkrachten over mediawijsheid en beeldgeletterdheid. Een van de aspecten van mediawijsheid is beeldgeletterdheid; ook wel 'begrijpend kijken' genoemd. Kinderen zien eindeloos veel beelden voorbij komen; in het nieuws, maar ook op sociale media, zoals YouTube. De workshop bevat handvatten om op een goede manier met leerlingen te kunnen praten over deze beelden. Bij beeldgeletterdheid gaat het om het vermogen om de gedachtegang en de bedoeling van de makers van beelden te doorgronden. Ga naar de online workshop Mediawijsheid en beeldgeletterdheid
  • Computational thinking
    Deze workshop maakt leraren bewust van wat computational thinking is en hoe je hiermee in de klas aan de slag kunt.In de online workshop worden praktische voorbeelden gegeven, en je wordt verwezen naar partijen die je verder kunnen helpen om op school aandacht te besteden aan computational thinking. Kennisnet heeft de workshop tot stand gebracht in samenwerking met SLO, het Nationaal Expertisecentrum Leerplanontwikkeling. Ga naar de online workshop Computational thinking
  • Informatievaardigheden Veel scholen vragen zich af hoe zij digitale geletterdheid kunnen integreren in het onderwijs. De vaardigheid van leraren is een van de aspecten die daarbij een rol spelen. Met de online workshop over informatievaardigheden helpt Kennisnet scholen op weg. Deze workshop maakt leraren bewust van wat informatievaardigheden zijn en hoe zij hiermee in de klas aan de slag kunnen. Ga naar de online workshop Informatievaardigheden

donderdag 5 januari 2017

Praktijk digitaal: Codeer en leer

Afbeeldingsresultaat voor jswTegenwoordig wordt steeds meer gedigitaliseerd. Het is voor de kinderen meestal niet duidelijk dat achter al deze apparaten, apps en tools codetaal zit. Door leerlingen kennis te laten maken met coderen en programmeren, stimuleer je de digitale geletterdheid, een van de 21e eeuwse vaardigheden. Open het artikel
Bron: JSW, 13 december 2016

Gepersonaliseerd onderwijs

Afbeeldingsresultaat voor nieuwe meso
Themanummer van De Nieuwe Meso, 2016-04, december:
1.Introductie: gepersonaliseerd onderwijs, Klaas Pit
2.Gepersonaliseerd onderwijs. Een benadering vanuit twee perspectieven, Klaas Pit
3.Leren van de leerlabs, Noud Cornelissen en Milan van Manen
4.Meer maatwerk mogelijk maken in het vmbo, Geesje van Slochteren
5.Aan de slag met onderwijsontwikkeling, Noud Cornelissen
6.Portret 1: Het Stedelijk in Zutphen
7.Portret 2: Ds Pierson College in Den Bosch
8.Portret 3: Farel College in Amersfoort
9.Portret 4: Tabor College locatie d’Ampte in Hoorn
Bij gepersonaliseerd onderwijs wordt het onderwijs zo ingericht dat meer recht wordt gedaan aan de persoonlijke ontwikkeling van de leerlingen. De opgang van gepersonaliseerd onderwijs op dit moment is niet helemaal onbesproken. Vooral de nadruk op individuele leerprocessen en de betekenis die daarbij wordt gehecht aan de rol van de leerling daarin, leidt tot discussie. Hoe wenselijk is de grote focus op de individuele leerling en zijn leerbehoefte in een tijd waarin maatschappelijke cohesie onder druk staat? Onderwijs moet leerlingen ook leren samenwerken en -leven: slaagt geindividualiseerd onderwijs daarin?
Het themanummer staat in SharePoint: Kennis en innovatie > Kenniscentrum > Tijdschriften

woensdag 4 januari 2017

Digiziek : pleidooi voor offline leven

Manfred Spitzer
Amsterdam : Atlas contact, 2016. - 364 p.
ISBN 9789045032139
Kinderen lopen een ontwikkelingsachterstand op in hun motoriek en zintuigen, kunnen zich slechter concentreren en krijgen te weinig beweging. Deze negatieve gevolgen van het gebruik van smartphones en tablets noemt de Duitse psychiater Manfred Spitzer in zijn boek Digiziek. Hij is onder andere kritisch over het gebruik van smartphones en tablets in het onderwijs. Volgens Spitzer leren kinderen niets van herhaaldelijk swipen. Ze moeten dingen ervaren en voelen.
Prijs: € 24,99